Valipac wijzigt de aangifte van kunststofafval: 8 nieuwe categorieën vanaf 2027

Vanaf referentiejaar 2026 (aangifte in 2027) wijzigt Valipac de manier waarop bedrijven kunststofafval moeten aangeven. Waar vandaag nog wordt gewerkt met twee categorieën, zullen kunststofverpakkingen voortaan onderverdeeld worden in acht afzonderlijke categorieën.

Deze wijziging moet bedrijven en recyclagebedrijven beter inzicht geven in de recycleerbaarheid van verschillende kunststofstromen en speelt in op de veranderende Europese regelgeving rond kunststofafval.

De aanleiding voor de wijzigingen is het Europese verbod op de export van kunststofafval naar niet-OESO-landen. Hierdoor moet een groter deel van de kunststofstromen binnen Europa verwerkt worden.

Dat zet de Europese recyclageketen onder druk en leidt tot stijgende verwerkingskosten. Bovendien groeit het prijsverschil tussen kunststoffen die eenvoudig recycleerbaar zijn en complexere kunststofstromen.

Hoewel de tarieven voor 2027 nog niet definitief zijn vastgelegd, geeft Valipac aan dat de kosten voor bepaalde kunststofstromen in de toekomst twee tot drie keer hoger kunnen liggen dan voor eenvoudig recycleerbare alternatieven.

Voor bedrijven wordt het daarom steeds belangrijker om hun kunststofafval correct te sorteren en inzicht te krijgen in de samenstelling van hun verpakkingsmaterialen.

Categorie 1: Transparante of kleurloze folie

Deze categorie omvat folies waaraan geen kleurstoffen of pigmenten werden toegevoegd.

Hieronder vallen:

• Transparante, volledig heldere folies.
• Kleurloze folies zonder doelbewust toegevoegde kleurmiddelen.
• Folies vervaardigd uit gerecycleerde kunststoffen die een natuurlijke verkleuring vertonen door het gebruik van recyclaat.
• Folies met labels of etiketten, bijvoorbeeld voor transport- of wettelijke aanduidingen.

Belangrijk is dat eventuele kleurafwijkingen het gevolg zijn van het recyclaat zelf en niet van bewust toegevoegde kleurstoffen.

Categorie 2: Gekleurde of bedrukte folie

Alle folies die niet voldoen aan de voorwaarden van categorie 1 worden ondergebracht in deze categorie.

Hieronder vallen onder meer:

• Folies waaraan kleurstoffen zijn toegevoegd.
• Bedrukte folies.
• Folies met carbon black of donkere pigmenten.
• Gemetalliseerde folies.
• Meerlagige folies waarbij de materialen de kleur of recycleerbaarheid beïnvloeden.

Categorie 3: Geweven kunststoffen

Dit zijn kunststofverpakkingen die opgebouwd zijn uit geweven draden.

Voorbeelden zijn:

• geweven zakken
• big bags
• verpakkingen uit PP, PET of PVC

Categorie 4: Harde kunststoffen

Deze categorie omvat alle kunststofverpakkingen die hun vorm behouden, ongeacht of ze al dan niet gevuld zijn.

Categorie 5: Geschuimde kunststoffen

Geschuimde kunststoffen bevatten een celstructuur met ingesloten gas die tijdens het productieproces ontstaat.

Voorbeelden zijn:

• EPS (geëxpandeerd polystyreen of piepschuim)
• XPS (geëxtrudeerd polystyreen)
• EPE (geëxtrudeerd polyethyleen)

Categorie 6: Spanbanden

Hieronder vallen spanbanden vervaardigd uit:

• polypropyleen (PP)
• polyethyleentereftalaat (PET)

Categorie 7: Andere kunststoffen

Deze restcategorie omvat kunststofverpakkingen die niet onder één van de andere categorieën vallen.

Categorie 8: Niet-recycleerbare kunststoffen

Deze categorie omvat kunststofverpakkingen die om technische redenen moeilijk of niet recycleerbaar zijn.

Voorbeelden zijn:

Niet-compatibele materiaalmengsels

• Gelamineerde PET/PE-folies
• Gelamineerde PET/PP-folies
• Laminaten met een aluminium barrièrefolie
• Laminaten met meer dan 15 gewichtsprocent polyamide

Bepaalde inkten en lijmen

• Meer dan 3 gewichtsprocent PU of acrylaatgebaseerde adhesieven
• Meer dan 5 gewichtsprocent EVOH-barrièremateriaal

Bepaalde etiketten

• Etiketten op basis van PVC of PVDC.

De nieuwe indeling maakt duidelijk dat niet alle kunststoffen dezelfde recyclagemogelijkheden hebben. Verpakkingen die eenvoudig recycleerbaar zijn, zullen in de toekomst mogelijk financieel gunstiger blijven dan complexe of moeilijk recycleerbare alternatieven.

Voor bedrijven kan het daarom interessant zijn om al vandaag hun verpakkingsstromen in kaart te brengen en na te gaan welke kunststoffen gebruikt worden binnen de organisatie. Een correcte identificatie en sortering van kunststofafval wordt niet alleen belangrijk voor de rapportering aan Valipac, maar kan ook bijdragen aan lagere verwerkingskosten en een betere recyclage van materialen.

De nieuwe categorieën gelden vanaf referentiejaar 2026 en zullen voor het eerst worden toegepast bij de aangifte in 2027. Bedrijven die kunststofverpakkingen gebruiken of afvoeren doen er goed aan om tijdig inzicht te krijgen in hun afvalstromen en na te gaan of hun huidige sorteer- en registratiemethode nog aansluit bij de nieuwe indeling.